1η συνεδρία – Ανθρώπινα δικαιώματα και περιβάλλον. Από τη θεωρία στην πράξη.
Παρουσίαση των κεντρικών σημείων του ερευνητικού έργου και σύνδεση με την υπεράσπιση του περιβάλλοντος. Αστέριος Τσιουμάνης (επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, ΤIESS)
Προβολή του ντοκιμαντέρ «Χρυσό Δάσος» για τον Γιώργο Καλύβα (22’) Σκηνοθεσία: Στρατής Βογιατζής (Caravan Project)
–
Γιώργος Βελεγράκης (δρ. γεωγραφίας και πολιτικής οικολογίας) Το περιβάλλον ως διακύβευμα. Κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις και επιπτώσεις της εξόρυξης στη ΒΑ Χαλκιδική.
–
Αλεξάνδρα Καρίνα, Νέστωρ Νέστορος (Επιτροπή Αγώνα Μ. Παναγιάς) Αγώνας για τη Γη και την Ελευθερία. Ποιοι Είμαστε;
– Σταυρούλα Πουλημένη (δημοσιογράφος, Alterthess) SLAPP, περιβαλλοντικά κινήματα και η περίπτωση του Alterthess.
Σοφία Ζυγογιάννη (μέλος της Πρωτοβουλίας Αθήνας για την προστασία των Αγράφων και της Επιτροπής Αγώνα Αγραφιωτών) Ο αγώνας για την υπεράσπιση των Αγράφων (2018-2023)
–
Νίκος Γιαννάκης (δρ. βιολόγος, περιβαλλοντολόγος) Ενεργειακή μετάβαση και τοπικά κινήματα στη Δυτική Μακεδονία
Ο Αστέριος Τσιουμάνης (PhD, MSc) θα επικεντρωθεί στην έννοια, ιστορική ανάπτυξη και σημερινό πλαίσιο σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνδέοντάς τα με τα περιβαλλοντικά δικαιώματα. Θα παρουσιάσει το πρώτο μέρος ενός εγχειριδίου πάνω στην εξέλιξη του πλαισίου των ανθρώπινων δικαιωμάτων, το δεύτερο μέρος του οποίου θα ολοκληρωθεί στο κλείσιμο του προγράμματος, ενσωματώνοντας σχετικά συμπεράσματα.
Η Έλσα Τσιουμάνη (PhD, LL.M/DEA) θα παρουσιάσει μία εισαγωγή στο νομικό και πολιτικό πλαίσιο για τα περιβαλλοντικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων εξελίξεων στο διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, έως την πρόσφατη ψήφιση από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξης για το δικαίωμα σε ένα καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον.
Ομιλητές Ο Αστέριος Τσιουμάνης (PhD, MSc) έχει ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην αγροτική και περιβαλλοντική οικονομία με τη διδακτορική του διατριβή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο να αναλύει τις στάσεις του κοινού απέναντι σε εφαρμογές της σύγχρονης βιοτεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Γράφοντας για το Earth Negotiations Bulletin την τελευταία δεκαετία, παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στις διεθνείς περιβαλλοντικές συμφωνίες. Η παρουσίαση του Αστέριου θα επικεντρωθεί στην έννοια, ιστορική ανάπτυξη και σημερινό πλαίσιο σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνδέοντάς τα με τα περιβαλλοντικά δικαιώματα. Θα παρουσιάσει το πρώτο μέρος ενός εγχειριδίου πάνω στην εξέλιξη του πλαισίου των ανθρώπινων δικαιωμάτων, το δεύτερο μέρος του οποίου θα ολοκληρωθεί στο κλείσιμο του προγράμματος, ενσωματώνοντας σχετικά συμπεράσματα.
Η Έλσα Τσιουμάνη (PhD, LL.M/DEA) είναι μεταδιδακτορική υπότροφος Μαρί Κιουρί στη Σχολή Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Τρέντο στην Ιταλία. Είναι νομικός με ειδίκευση στο διεθνές δίκαιο περιβάλλοντος, και σειρά δημοσιεύσεων για τη νομική και πολιτική διακυβέρνηση της βιολογικής ποικιλότητας, την προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και τις νέες βιοτεχνολογίες. Παρακολουθεί διεθνείς διαπραγματεύσεις για το περιβάλλον για περισσότερα από 20 χρόνια ως συντάκτρια για το Earth Negotiations Bulletin. Η Έλσα θα παρουσιάσει μία εισαγωγή στο νομικό και πολιτικό πλαίσιο για τα περιβαλλοντικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων εξελίξεων στο διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, έως την πρόσφατη ψήφιση από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξης για το δικαίωμα σε ένα καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον.
–
Σεμινάριο
Το σεμινάριο θα διεξαχθεί διαδικτυακά, μέσω Zoom, με έναν περιορισμένο αριθμό προσκλήσεων για φυσική παρουσία, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα περιορισμού της COVID-19, στην αίθουσα του ΔΙΠΚΕ, Ίωνος Δραγούμη 24, Θεσσαλονίκη. Η διαδικτυακή συμμετοχή δεν απαιτεί προηγούμενη εγγραφή. Το σεμινάριο θα διεξαχθεί στα Αγγλικά. Μία περίληψη, η οποία θα περιλαμβάνει τα κύρια μηνύματα, καθώς και όλα τα παραδοτέα του έργου, θα μεταφρασθούν στα Ελληνικά στην ιστοσελίδα του ερευνητικού προγράμματος.
–
Ερευνητικό πρόγραμμα
Το Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Ερευνών (ΔΙΠΚΕ), σε συνεργασία με μια ομάδα ακαδημαϊκών ερευνητών, διεξάγει ένα ερευνητικό πρόγραμμα, υπό την αιγίδα του προγράμματος Jean Monnet/Erasmus+, με αντικείμενο τη μελέτη και ανάλυση των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων υπό τον τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Προς έναν περιεκτικό διάλογο». Στο πλαίσιο του τριετούς αυτού ερευνητικού προγράμματος θα αναλυθούν διάφορες παράμετροι σχετικές με την έννοια των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων. Σκοπός είναι η συμβολή και συμμετοχή στον σχετικό διεθνή δημόσιο διάλογο που αναμένεται να ενταθεί έπειτα από την αναγνώριση του «δικαιώματος σε ένα καθαρό, υγιές, και βιώσιμο περιβάλλον σαν ένα ανθρώπινο δικαίωμα που είναι σημαντικό για την απόλαυση των ανθρώπινων δικαιωμάτων» στις 8 Οκτωβρίου 2021 (UN Human Rights Council Resolution 48/13). Το πρόγραμμα χωρίζεται σε πέντε θεματικές ενότητες, οι οποίες θα προσεγγισθούν σε ξεχωριστά σεμινάρια. Το πρώτο με θέμα «Το θεμελιώδες δικαίωμα σε ένα υγιές και καθαρό περιβάλλον» θα εισάγει την έννοια των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων μέσα από μια επισκόπηση της ιστορικής εξέλιξης του πλαισίου των ανθρώπινων δικαιωμάτων και μία εισαγωγή στο νομικό και πολιτικό πλαίσιο των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων.
